تحصیل در یکی از قدیمی ترین دانشگاه های جهان می تواند تجربه ای بسیار شگفت انگیز و منحصر به فرد برای اکثر دانشجویان باشد. زیرا اخذ مدرک دانشگاهی از این موسسات قدیمی و تاریخی معمولا بسیار ارزشمند است و می تواند شرایط مساعدی را برای دانشجویان پس از فارغ التحصیلی ایجاد کند. قدمت برخی مؤسسات آموزشی به صدها سال و در برخی موارد حتی به هزاران سال قبل باز می گردد. البته همه دانشگاه های قدیمی دنیا در طول تاریخ نتوانسته اند حیاط خود را حفظ کنند. بسیاری از این دانشگاه های باستانی یا از بین رفته اند یا به چندین کالج یا دانشگاه کوچکتر تقسیم شده اند. در ادامه به بررسی برخی از قدیمی ترین دانشگاهای جهان می پردازیم.
دانشگاه بولونیا
دانشگاه بولونیا ایتالیا، در واقع قدیمی ترین دانشگاه جهان است. این دانشگاه به قدری قدیمی است که آن را مادر دانشگاه های جهان نامیده اند. این دانشگاه که در سال 1088 تأسیس شد، یکی از بزرگترین و شناخته شده ترین دانشگاه های ایتالیا با بیش از 87760 دانشجو است. همچنین بناهای تاریخی و معماری شگفت انگیز این دانشگاه، دانشگاه بولونیا را به زیباترین دانشگاه اروپا و جهان تبدیل کرده است. دانشگاه بولونیا در آخرین رتبه بندی QS در سال 2021 در رتبه 160 جهان قرار دارد.
دانشگاه آکسفورد
این دانشگاه قدیمی ترین دانشگاه در منطقه انگلیسی زبان و دومین دانشگاه قدیمی جهان است که گفته می شود در سال 1096 تاسیس شده است. در حال حاضر این دانشگاه دارای 20000 دانشجو در مقاطع مختلف تحصیلی است. بیش از 95 درصد از فارغ التحصیلان این دانشگاه در شرکت های بزرگ کار می کنند و این آمار نشان دهنده عملکرد منحصر به فرد دانشگاه آکسفورد است. پذیرش در این دانشگاه بسیار رقابتی است و تعداد محدودی از دانشجویان قادر به تحصیل در این دانشگاه هستند. اگرچه تقاضا برای تحصیل در این دانشگاه زیاد است.
دانشگاه سالامانکا
دانشگاه سالامانکا در سال 1134 تأسیس شد و در سال 1218 با دریافت منشور سلطنتی به عنوان قدیمی ترین دانشگاه اسپانیا نام گرفت. البته قدیمی ترین دانشگاه اسپانیا دانشگاه پالنسیا نام داشت که اکنون از بین رفته است. همچنین این دانشگاه به دلیل بناهای تاریخی و معماری بدیع خود یکی از زیباترین دانشگاه های جهان است. در واقع، این دانشگاه به دلیل معماری باروک (معماری کلاسیک منحط، بدون ساختار و با تزئینات عجیب و غریب فراوان) و کتابخانه منحصر به فردش در بین دانشجویان و اساتید از سراسر جهان مشهور است. دانشگاه سالامانکا در حال حاضر در آخرین رتبه بندی QS در رتبه 606-601 جهان قرار دارد.
دانشگاه پاریس
دانشگاه پاریس یا سوربن یکی دیگر از قدیمی ترین دانشگاه های اروپا است که بین سال های 1160 تا 1250 در پایتخت فرانسه تأسیس شد. دانشگاه پاریس پس از انقلاب فرانسه بین سال های 1793 و 1896 به حالت تعلیق درآمد. امروزه دانشگاه پاریس در سراسر جهان پراکنده است. این شهر همانطور که در سال 1970 به 13 دانشگاه مستقل تقسیم شد که همه آنها شهرت جهانی دانشگاه اصلی را حفظ کرده اند.
دانشگاه کمبریج
دانشگاه کمبریج در انگلستان و در کنار رودخانه کم cam واقع شده است. این دانشگاه در سال 1209 تاسیس شد و دومین دانشگاه قدیمی در منطقه انگلیسی زبان و پنجمین دانشگاه قدیمی جهان است. دانشگاه کمبریج مانند دانشگاه آکسفورد دارای سیستم کالج است. تمامی 18000 دانشجوی متعلق به کالج های این دانشگاه می توانند در هر کالج تحصیل، استراحت و زندگی کنند. این دانشگاه همچنین دارای بیش از 150 بخش دانشگاهی است. اسحاق نیوتن و جان هاروارد از جمله افراد برجسته ای بودند که در تأسیس دانشگاه نقش بسزایی داشتند. نکته جالب در مورد این دانشگاه و دانشگاه آکسفورد این است که این دو دانشگاه به دلیل قدمت خود، «دانشگاه های باستانی» نامیده شده اند. این دانشگاه در آخرین رتبه بندی برترین دانشگاه های جهان در جایگاه هفتم قرار دارد.
دانشگاه پادوآ
دانشگاه پادوآ در سال 1222 در پادوآ ایتالیا تأسیس شد که یکی از قدیمیترین و مشهورترین دانشگاههای ایتالیا و اروپا است. این دانشگاه دولتی در رتبه ۲۱۶ جهان و رتبه ۴ در ایتالیا قرار دارد. در حال حاضر بیش از 62500 دانشجو در دانشگاه پادوآ تحصیل می کنند و سالانه بیش از 12000 فارغ التحصیل می شوند. این دانشگاه همچنین به دلیل تحقیقات انقلابی خود در نجوم، حقوق، پزشکی و فلسفه مشهور است. دانشگاه پادوآ همچنین دارای یکی از قدیمی ترین باغ های گیاه شناسی در جهان و 9 موزه است.
دانشگاه ناپل
این دانشگاه در سال 1224 توسط فردریک دوم، امپراتور روم مقدس و پادشاه سیسیل تأسیس شد. دانشگاه ناپل یکی از قدیمی ترین دانشگاه های جهان است و پس از دانشگاه بولونیا و دانشگاه پادوآ، سومین دانشگاه قدیمی ایتالیا و هفتمین دانشگاه قدیمی جهان است. دانشگاه ناپل در رتبه 392 جهان قرار دارد و حدود 80000 دانشجو در رشته ها و مقاطع مختلف تحصیل می کنند. یکی از مشهورترین دانشجویان این دانشگاه توماس آکویناس، فیلسوف و متکلم بزرگ بود.
دانشگاه سیه نا
دانشگاه سیه نا در سال 1240 در ایتالیا تاسیس شد و یکی از قدیمی ترین دانشگاه های این کشور و اروپا است. دانشگاه سیه نا در قلب توسکانی، منطقه ای در ایتالیا با مساحت 22.990 کیلومتر مربع و جمعیتی بالغ بر 3.6 میلیون نفر و مرکز آن در فلورانس واقع شده است. شهر سیه نا فقط 54000 نفر جمعیت دارد و 20000 نفر از جمعیت این شهر را دانشجویان دانشگاه سیه نا تشکیل می دهند. دانشگاه سیه نا نیز به دلیل بناهای تاریخی خود در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار دارد.
دانشگاه کویمبرا
دانشگاه کویمبرا یکی از قدیمی ترین و معتبرترین دانشگاه های اروپاست که در سال 1290 بر روی تپه های شهر کویمبرا در پرتغال تاسیس شد. زیبایی ساختمان های این دانشگاه به ویژه مرکز این دانشگاه که به شهر دانشگاه معروف است، این دانشگاه را به یکی از زیباترین دانشگاه های اروپا تبدیل کرده است. به دلیل وجود آثار باستانی و ارزشمند، دانشگاه کویمبرا در سال 2013 در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید.
دانشگاه الازهر
اگرچه قدمت این دانشگاه به سال 970 پس از میلاد در قاهره باز می گردد، اما در سال 1961 این دانشگاه موفق به تبدیل شدن به دانشگاه شد و در فهرست دانشگاه های جهان قرار گرفت. این دانشگاه در سال 2019 در رتبه بندی برترین دانشگاه های جهان در منطقه عربی رتبه 41 را به خود اختصاص داده است. البته جالب است بدانید که دانشگاه قراوین واقع در شهر فاس در مراکش قدیمی ترین دانشگاه جهان است. این دانشگاه در سال 869 میلادی به عنوان مدرسه دینی تأسیس شد و امروزه یکی از مراکز مذهبی و آموزشی اهل سنت است.